ABIGISHA-BAREZI B’ABAKATOLIKA BO MU NTARA Y’UBUTUMWA YA MUYINGA MU NYIGISHO Y’UMWEPISKOPI

ABIGISHA-BAREZI B’ABAKATOLIKA BO MU NTARA Y’UBUTUMWA YA MUYINGA MU NYIGISHO Y’UMWEPISKOPI

Kuri uyu wa gatandatu, igenekerezo rya 20 Ruhenshi, Nyenicubahiro Musenyeri Yohakimu NTAHONDEREYE yarashikirije ikiganiro Abigisha-barezi bo mu Ntara y’Ubutumwa ya Muyinga. Uyo musi bari baramukanye umusi mukuru wo kwigina iteka n’ibanga vy’umwigisha-murezi Katorika. Barasangiye inyigisho n’Umwepiskopi, bararonka akanya ko gukenguruka n’ukubaza ibibazo ngo basobanukirwe neza. Inyuma y’iyo nyigisho bose basangiye akanyamuneza mu nyubakwa zitiriwe Musenyeri NTERERE. Igisata ca SAVACOM cashimye kubashikiriza inyigisho y’umurava Umwungere yashikirije uyo musi kuko twabonyeko ari inkoramutima.

Nyakubahwa Musenyeri Porotazi, Nyakubahwa Muyobozi w’Indero muri iyi Ntara yacu ya Muyinga, ba nyakwubahwa bayobozi b’indero mu ma Komine atandukanye agize iyi Vikariya yacu ya Muyinga, ba Nyakubahwa Basaserdoti mpereye kuri wewe nyakubahwa Patiri Etienne ushinzwe iki Gisata c’Indero Runtu na Rukristu muri iyi Diyoseze yacu, ba Nyakubahwa Bihebeyimana, Abayobozi b’Amashure mwese muri aha, abigisha barezi, eka mwese uko mwitavye iri sango:

Tugire Kristu: Naganze mumitima y’abantu bose. Mu rweze rwa Yubile: Turemeshe amahoro n’ugusubiza hamwe.

Sinobabwira ukuntu niyumva ngaha imbere yanyu nzirikanye yuko mushikanywe ngaha n’ukwemera dusangiye mu muryango wacu w’Ekleziya, mukakugendera nk’Abigisha-barezi. Bakimbwira y’uko muzoba muramukanye urubanza rw’uguhurira hamwe siniyumvira yuko mwoje mungana uku ndababona. Ku buryo rero ukuba ndi ngaha imbere yanyu numva gutumye numva, mbere ngira na ikigumbagumba mu mutima. Mpereye rero ku kubakeza kuko mubabaye ukwemwera kwanyu kandi mufise ishaka ryo kukugendera nk’abasangiye ibanga. Sinovuga ngo musangiye umwuga, ariko musangiye ibanga ry’ukurera. Nipfuza rero nk’uko nabisabwe na Patiri Theveno kubaganirira “Ingene Umuryango wacu w’Ekleziya Gatorika utegera iteka n’ibanga ry’umwigisha murezi Gatorika” nkagerageza kubibashikiriza mfatiye ku nyigisho imaze igihe yashikirijwe n’igisata co ku kirimba kwa Papa kijekwe indero Gatorika, kikayishikiriza mu kwezi kwa Gitugutu 1982. Murumva ko haheze imyaka. Mugabo gushika n’uno musi ivyiyumviro biri muri iyo nyigisho nivyo Ekleziya Gatorika ibandanya ishira imbere kandi ishigikiye mu vyerekeye iryo ibanga ryanyu, iteka n’ibanga ry’umwigisha murezi Gatorika.

Nkaba nipfuza ubwa mbere guhera kubibutsa y’uko nk’abigisha barezi b’abagatorika muri benemuryango w’Ekleziya Gatorika co kimwe n’abandi bakristu bose, co kimwe nanje, co kimwe n’aba basaserdoti, co kimwe n’aba bihebeyimana Ababikira n’abafurera, co kimwe rero n’abandi bakristu balayike. Muri benemuryango kandi muri uyu muryango ntimwipakije, muhafise igihagararo n’ijambo. Aho niho hari ishimikiro ry’ibindi vyose ngomba kubashikiriza nisunze iyo nyigisho yatanzwe n’ico gisata c’ubutumwa kiri hariya ku kirimba c’Umuvyeyi wacu Papa. Ikintu rero ca mbere mukwiye kwiyumvamwo uno musi mbere no mu misi ikurikira nkuko ntakeka ko n’ubundi mwari musanzwe mubizi, n’ubwo mutoba mwari muvyiyumvamwo co kimwe, n’uko kubw’ibatisimu mwahawe -idatandukanye namba niyo nahawe, niyo abapatiri bahawe niyo abihebeyimana bahawe-, Ibatisimu ni imwe, kubw’iyo batisimu rero mwarinjijwe mu mubiri w’akayobera wa Yezu Kristu. Ni uwakayobera kubera tutawubona kandi tudategera n’ubwenge bwacu ingene vyoshoboka ko tuba twese ingingo z’umubiri umwe. Ibatisimu yarabinjije muri uwo mubiri wa Kristu. Yezu Kristu amaze gupfa akazuka ntagishobora kuboneka nkuko yaboneka mu Bugalile, muri Samaliya no mu Buyudeha, ashaka kubonekera mu muryango w’Ekleziya ugizwe n’abantu isinzi batandukanye badasa mugabo basangiye umutima umwe. Nico rero Paulo mweranda atwibutsa mw’ikete rya mbere yandikiye abanyakorerenti (1Kor12, 12-27) atugereranya n’ingingo z’umubiri umwe kugira ngo atwigishe y’uko twabaye uwe na Yezu Kristu twongera tuba umwe na bagenzi bacu, abo dusangiye ibatisimu bose.

Mwiyumve rero ko umwe wese muri mwebwe afise uruhara n’intererano ahamagariwe gutanga kandi yisangije. Paulo mweranda niwe atubwira ati ugutwi ntigushobora kubwira urutoke ngo jewe sindagukeneye, umutwe ni kwakundi ntushobora kubwira ino ngo sindagukeneye, twese turi magiriranire mu mubiri umwe. Ica kabiri citsa cerekana yuko muri bene umuryango mu gihugu c’Imana n’uko kubw’isigwa ry’amavuta ya Krisma kandi muri mwebwe ntawutayazizwe kabiri, uretse ko bamwe muri twebwe twayasizwe n’ubwa gatatu; ubwa mbere mw’ibatisimu hama mw’isakramentu ry’ugukomezwa. Kubw’iryo sigwa rero umwe wese muri mwebwe asangiye na Kristu kuba umusaserdoti, umuhanuzi n’umwami. Umusaserdoti atanga ishikanwa rishika Imana ku nyota, kwa kwitanga mwebwe nyene uretse y’uko dusangira twese guhereza inkuka y’imisa aho duhereza Kristu wenyene kukubera turi ingingo z’umubiri wiwe. Iyo yihereje ntadusiga inyuma kuko ubu ni twebwe tugize umubiri wiwe. Si nka kumwe yihereza ku musaraba wenyene ubu yihereza wewe nanje dushamikiye ku mubiri wiwe ntidusigara inyuma. Dusangiye nawe kuba abasaserdoti, tugasangira kuba abahanuzi bashingira intahe ukuri imbere ya bene wabo. Ukuri kw’ubwo bumwe mu budasa bwacu, ukuri kuko turi agashusho k’Imana tukaba n’abana b’Imana kubwa Yezu Kristu, ni ukuri tuzi yuko tudasangiye na bose mugabo twemeza ko arikwo kugenga zina kiremwa muntu. Turasangiye rero ubwo buhanuzi, tugasangira n’ubwami ubwami bwo guhitamwo iciza tukareka ikibi; ubwami bw’umwidegemvyo utuma dushobora kwegukira ineza. Si ubwami bwo gutegeka abandi, ni ubwami bwo kwitegeka twebwe nyene, ntituganzwe n’umubiri mugabo tugakurikiza itegeko rya Mutima w’Imana. Rero umwe wese, kubw’isigwa rya Krisma asangiye na Kristu kuba umusaserdoti, umuhanuzi n’umwami.



Ikindi nuko nk’umukristu mulayike umwe wese muri mwebwe ahamagariwe kurondera na ntaryo ubwami bw’Imana mu gutunganya ibigize ubuzima bwo ngaha kw’isi avyerekeza ku Mana. Mu gutunganya ingo zanyu, mu kurera abana banyu, mu gutunganya imigenderanire yanyu n’abandi, mu gutunganya ikoreshwa ry’itunga ry’umuryango, muri ivyo vyose mukavyerekeza ku bwami bw’Imana. Ni ukuvga ko muhamagariwe kubirangura mufatiye ku rugero rw’ubwami bw’Imana. Bimwe Umukama Yezu atubwira mu Nkurunziza twashikirijwe na Matayo Mweranda (Mt 6, 25) agira ati muri vyose ni murondere ubwami bw’Imana n’ubutungane bwayo ibisigaye muzovyongerezwako, ntimuhagarikwe umutima nivyo mwiririrwa, ati raba inyoni zo mu kirere, raba amashurwe yo mw’ishamba, mureke gusimbwa n’umutima mugira muti mbega tuza kurya iki? Tuza kunywa iki? Nimutangure kurondera ubwami bw’Imana n’ubutungane bwayo ibindi izoheza ibitugerekereko. Gutunganya rero ibiranga ubuzima dufatiye kuri urwo rugero ni umuhamagaro wacu twese twaba abasaserdoti, abihebeyimana canke abalayike.

Ikindi mukwiye kwiyumvamwo nuko kubw’iteka ryanyu ryo kuba bene umuryango muri Ekleziya mwebwe nk’abalayike ni mwebwe mushinzwe gushikana uwo muryango w’Ekleziya mu biranga ubuzima bwo ngaha kw’isi. Ni mwebwe muboneka muri ivyo bitandukanye biranga ubuzima bwo ngaha kw’isi. Ekleziya rero si iyo ngaha mw’isengero aho duhurira duhanze amaso altari twese haba namba. Ekleziya ni harya haziko aho uhurira n’uwo mwubakanye, ukahahurira n’abana. Kubw’ibatisimu wahawe Ekleziya iri muri wewe. Ugiye ku murimo imbere y’abarerwa ushinzwe kwigisha n’ukurera uri Ekleziya iriko irigisha, irera. Uri umwigisha, uri umucamanza, uri umuganga nico kimwe. Ni mwebwe mushinzwe gushikana Ekleziya hariya mu biranga ubuzima bw’abantu.

Icanyuma, n’uko kubw’ubumenyi mufise uno musi muhuriye ngaha nk’abigisha barezi novuga mwize bimwe naho nkumbure atari ku rugero rumwe mugabo mu bana n’abandi bize ibindi bitandukanye, ndavuze abaganga, abavuzi, abacamanza, abasirikare, abapolisi eka kurya muzi hari ubumenyi n’imyuga bitandukanye kubera, ubwo bumenyi n’ubwo bubangutsi ni mwebwe muhamagariwe kwunganira Ekleziya mu kuyifasha kurimbura mu biriho kw’isi ibiberanye n’ubwami bw’Imana mu bitandukanije n’ibishize kubiri nabwo. Turakeneye ubwo bumenyi. Abarongoye Ekleziya tuvuge Abepiskopi, Abasaserdoti n’abadiyakoni tutifashishije ubwo bumenyi butandukanye ntidushobora kumenya neza ibijanye n’ubwami bw’Imana n’ibishize kubiri nabwo. Uko kubirimbura tubigira dukoreresheje ubwo bumenyi n’ububangutsi. Nubwo tutoshikira naka na naka ngo tuvugane amaso ku yandi tuyigira dukoresheje ibitabu vyanditswe n’abahinga batandukanye. Nko mu vy’ubuvuzi Papa ntashobora gufata ijambo ngo avuge ati umugirwa uyu n’uyu mu vyerekeye ukuvura abantu ushize kubiri n’inyigisho za Yezu Kristu, atifashisahije ibitabu vyanditswe n’abahinga muvy’ubuvuzi basangiye ukwemera natwe. Ntashobora kwaduka ngo avuge ngo ibi n’ibi biriko birakorwa mw’ishirahamwe mpuzamakungu ONU bishize kubiri n’inyigisho za Yezu Kristu atifashishije ivyanditswe n’abahinga b’abakatorika bakora muri ico gisata. Nibo baheza bakunganira Ekleziya mu kuyiha umuco kugira ngo dushobore gusoma n’ukurimbura bimwe twita “ibimenyetso vy’ibihe”. Murumva rero ko turi magiriranire naho kumbure ngaha mu gihugu cacu bitaboneka, kandi si ngaha iwacu honyene ndakeka ko ari mu gihugu kimwe kimwe icarico cose, ntibishoka biboneka ukuntu turi magiriranire. Abihebeye Imana, abalayike ukuntu twese dutegerejwe gusenyera ku mugozi umwe tukaba magiriranire mu guteza imbere ubwami bw’Imana.

N’ uko rero ivyo vyose nabivuze kugira ndabumvishe yuko nk’abigisha barezi b’abakatorika muri bene umuryango mu muryango w’Ekleziya muhafise igihagararo n’ijambo, ntawipakije ku wundi nta wugendera mu kwaha kw’uwundi aho mushika uwihebeyimana ntashobora gushikayo, umusaserdoti ni kwa kundi. Murafise rero ubutumwa mwisangije.

None rero aho ni muri rusangi nk’abakristu balayike bose, mugabo mwebwe muri abigisha barezi b’abakatorika umuhamagaro mwisangije n’uwuhe? Iteka n’ibanga mwisangije mu rwinshi rw’abalayike no mu muryango wose w’Ekleziya n’ibihe? Nagomba rero nisunze ya nyigisho nababwira ngerageze kudondagura ibibwirije kubaranga nk’abigisha barezi b’abakatorika.

Icambere n’ishaka, ishaka ryo kurera abantu bazima bafise igihagararo bazi ico bahamagariwe, gutumbera n’ukurondera kandi bakagira n’ububasha bwo guhitamwo canke gufata ingingo zibatuma batambuka bagana iyo bategerejwe kugira bashobore guhitamwo iciza n’ukwanka ikibi.Ivyo mukabitumwa n’uko mwemera ko zina muntu wese aremanwa agashusho k’Imana akaba ahamagariwe kubaho nk’umwana w’Imana. Kubera ivyo rero mwiyumvemwo ishaka ry’ukurera. Mugiye kurangura ibanga ryanyu ry’uburezi muze murabikuritiza ko agatima, muti : muri aba bana bari imbere yanje nshaka ko havamwo abagabo n’abagore bafise ijunja n’ijambo. Mwebwe mworuha kurya ndabizi, muruhira kurera imburakimazi? Ishaka mvuga rero n’iryo, ntimuruhire ubusa vyanke mugejeje mugabo mufise intumbero, muvuga muti nshaka ko muri rino shure ryanje havamwo abagabo n’abagore b’ijunja n’ijambo bashoboye koko gutegera bishoboka, kugira benewabo baronke ubuzima kandi ubuzima bushemeye.

Kugira rero ivyo bishoboke kandi haboneke ubudasa, kuko iryo shaka n’uyundi arashobora kurigira, mugabo mwebwe nk’Abigisha barezi b’abakatorika iryo shaka mutegerezwa kurinywanisha niry’ukurondera gusa na Yezu Kristu, kubaho mwunze ubumwe nawe hanyuma kurugero mugabiwe gushikako umwumwe wese mukarondera gusa nawe. Muri ca gisabisho ca Yubile narabishizemwo ko twokwama turondera gusa nawe muri vyose kandi niwe yitanga kugira bishoboke, dukure dutumbereye gusa nawe muri vyose. Ivyo bitabaye uko naho wogira ishaka ry’ukurera abagabo n’abagore uzoba umeze nk’abandi bose. Mugabo ubigize wunze ubumwe na Yezu Kristu hariho ubudasa bunini kuko muvyerekeye kurondera ubwami bw’Imana imbere ya vyose tutari kumwe na We ntavyo twokwishoboza. Uwo mwitwarariko rero w’ukubaho wunze ubumwe na Yezu Kristu urondera gusa nawe ukushoboye ku rugero akugabiye gushikako.

Icagatatu gikwiye kuranga umwigisha murezi w’umukatorika n’uko ukwo gushamikira kuri Kristu, ukwo kwunga ubumwe na Yezu Kristu akugendera mu muryango w’Ekleziya. Yezu ntiyashatse ko tumufata uko twishakiye mu vyiyumviro vyacu ngo duhave twebwe ubwacu tumurementanya turondera ko yosa na twebwe. Ntashaka y’uko tumupfunyapfunya ngo tumushire mu mupfuko ngo tumugendane nk’igiheko, aremeye muri Ekleziya ifise abayirongoye ikagira n’inyigisho zitomoye. Uwushaka kwunga ubumwe nawe vy’ukuri yunga ubumwe na Ekleziya. Ubu ntakiboneka nk’uko yabonekeye i Bugalile, abonekera muri twebwe tugize umuryango w’Ekleziya. Kurondera rero kubaho mwunze ubumwe nawe birangukira muri kwa gusengera hamwe n’abandi muhereye mu mibano mitomito rukristu, muri kwa guhimbaza umusi w’Imana mu gasangira igisabisho c’inkuka y’imisa n’abandi, mugasangira gutega abiri Ijambo, mugasangira kwakira inyigisho. Bibonekera muri kwa kwitwararika guterera uwo muryango, muri kwa kwitwararika kwakira za nyigisho mperekezakwemwera aho niho Yezu yitangira kugira ngo koko twunge ubumwe nawe. Umwigisha murezi gatorika yitwararika kubaho yuze ubumwe na Ekleziya, akitwararika n’ukubandanya kuronka inyigisho mperekezakwemera zigaburira ukwemera kwiwe.

Icakane n’uko uyo mwigisha murezi ahamagariwe kubaho yunze ubumwe na Kristu aheza akaguma yibuka yuko ahamagariwe gushingira intahe ukwo kwemwera kw’Ekleziya kandi akemenya ko atari wenyenye, ko abusangiye n’abandi, akama agabiye kubatega abiri ngo basangire ijambo ngo baronderere hamwe ingene borushiriza gushingira intahe ukwo kwemera. Nivyo vya bindi duhanura vyo kuja mu mibano mitomito rukristu. Ivyo rero nivyo biheza bikakwubaka bikaguma bigukaburira ubumenyi n’ingingo z’ukwemera, ugaheza ugashobora guhagararira ikiruta ikindi mu buzima bw’abakristu. Mugabo utitwararitse kuguma ugaburira ukwemera kwawe mu muryango w’ Ekleziya ntavyo uzoshobora. Ikindi naco, mutegerejwe gusangira n’abandi mugabo mushiramwo akabirya mwisangije nuko umwigisha murezi w’umukatorika asabwe kugiriranira ibiganiro n’uwo areze kugira ngo mushobore kumufasha gukura mumuherekeze ku ntambwe zose z’ugukura kwiwe mumureremeshe mu bimudidanira. Ivyo rero bibasaba kuja hamwe n’abandi, abayobozi n’abarezi mukaronderera hamwe ingene mwoshobora guherekeza abo bana. N’uguhozako rero musangira ijambo kuko mutagize ikiyayo hagati yanyu nta kiyago muzogiriranira n’abana ngo gishoboke. Ikindi rero gica kijana n’uko kwemera gutega abiri abarerwa ukabaha ijambo ni ukwicisha bugufi ukamenya ko wewe naho wavyiteguriye ubifisemwo uburambe, uguma uri naho ugarukira. Umuntu agirwa n’uyundi; urategerejwe rero kugumana wa mwitwarariko wo kwongereza ubumenyi n’ububangutsi ukongera ukagumana umwitwarariko wo gutega abiri abandi, wo guhanuza, wo kwumviriza. Ivyo rero nivyo biheza bikakuzigama no muri kwa kurondera na ntaryo kurushirizaho na ntaryo kwegukira uyu muryango no gushamikira kuri Yezu. Wemera ko ufise aho ugeza nk’abandi ko ushobora kwihenda ugaheza ukaja hamwe n’abandi, ntubikore kubw’igitsure gusa, umuyobozi atumyeko inama ntugende gusa kuko utinya guhanwa mugabo ugende kuko wemera y’uko ubwenge burahurwa, ko ukeneye abandi.



Icanyuma n’uko umwigisha murezi ategerejwe kurangwa n’urukundo afitiye abo areze akamenya ko imbere yabo ari umuvyeyi ariko mweho rero mukamenya ko abari imbere yanyu nabo baremanywe agashusho k’Imana nka mwebwe, kandi kubw’ibatisimu ari abana b’Imana udashobora kubafata rero nk’uko wishakiye.
Ego ibi vyose ndondaguye ntawovyamiza ku muzirikanyi ngo abishobore, kimwe cose kigira ku mwanya Waco. Mugabo igishoboka n’uko muheza mukama mubizirikana mukibaza muti:” none jewe ubudasa nzanye nk’umwigisha murezi w’umukatorika n’ubuhe mu runganwe rw’abandi bigisha barezi?” Iyo ubizirikanye rero niho uheza ukagaruka kuri ibi nadondaguye.

Mere rero nk’uwusozera ngira nti numva mfatiye kuri ibi ndababwiye nosubiramwo bimwe muvyo umu kardinale w’umukukuruke mugabo igihe yabivuga yarakiri ku kivi, umukardinale w’umufaransa ahantu hitwa i Bordeaux, wari umusi w’ugusezera umuyobozi w’ishure rya Diyoseze, yarahavuye rero mw’ijambo yashikirije ry’inyigisho aravuga ivyo mbona umengo vyoca vyegeranya ivyo mpejeje kubabwira bigaca bimera nk’icegeranyo. Yagize ati : “Umwigisha w’umukristu yarakwiye kurangwa n’ishaka ry’ico akora, ishaka ry’ukurangura umwuga wiwe w’ukurera, ishaka ry’ukuba umunyu n’umuco w’isi aho ari, rya jambo Yezu atubwira ati ni mwebwe munyu n’umuco w’isi. Iryo shaka rero rigaca rimutuma aguma arondera icomugumizamwo akanovera k’umunyu ntahave amera nk’umunyu watitutse”. Niko kwa kurondera kubaho yunze ubumwe na Yezu Kristu, nikwo kwakurondera kubaho yunze ubumwe na Ekleziya kugira ngo ntahave ahusha uwo Yezu ngo atahire gusa ivyo we yiyumvira. Iryo shaka rero nico ca mbere hamyuma akaba umuntu arangwa n’ukwizigira be n’ukwizera abandi kuko ico utumbereye ntushoka ukibona ubwo nyene. Ushaka kurera abantu b’ijunja n’ijambo mugabo ntibuca wababonye utegerezwa guhozako ushigikiwe na kwa kwizigira n’ukwizera uwo mwana nyene ntumuhebure ngo utangura kumurya umutima ngo ntaco azovamwo. Ivyo nivyo biheza bigashigikira rya shaka bikagutuma rero ugira n’ijambo rifadika ryo gusigurira abandi igituma ugumana uwo mwizero hanyuma ugaheza ukamenya ko umuntu w’ijunja n’ijambo wipfuza kurera ategerezwa kuba umuntu afise ukwishira n’ukwiza mugabo atari ugukora ico yishakiye, ukwishira n’ukwizana gutumbera uguhitamwo iciza, iciza kikaba iciza ikibi kikaba ikibi; atari umuntu avuga ngo vyose ni kimwe. Jewe narigeze kuronka umurezi nkiri mw’iseminari muhora mumwumva yitwa Michel Kayoya niwe yahora aza mw’ishure azanye umufuko wuzuye umusenyi umufuko w’ibiro ijana akawuhagarika, akawuhindukiza agaca atubwira ati: “jewe sinshaka ko mumera nk’uyu mufuko urimwo umusenyi bahindukiza, nshaka ko muba abagabo muzi gutumbera iciza aho kiri, uwuberekeje ku kibi mukagira muti Oya.

Ese namwe rero mwogira ishaka ry’ukurera abatazomera nk’umufuko w’umusenyi barara baravigwa bakavuga ngo iyo buca nkubaka bukeye akazuba kaka ngo ndarara aho naraye. Ese namwe rero mwovyiyumvamwo, ishaka ryanyu mukumvako rishigikiwe n’uwatweretse ingene Ubuntu nyabuntu bugenderwa Yezu w’Inazareti atashoye intamabara mugabo yagumanye ishaka ry’uguhindura iyi si gushika naho atanga ubuzima bwiwe ku musaraba atigeze aniganwa ijambo mu vyerekeye kuburanira ubutungane bw’Imana. Ng’ico rero ico ndabipfuriza kandi novuga nti ndabasabira, cane cane mu gihe nk’iki mba ngabiwe kubonana namwe.

Vyegeranijwe na Patiri Evariste HARERIMANA
Arongoye Igisata ca SAVACOM